xửng cổ

Định nghĩa
  1. Động từ (thông tục):
    • Trạng thái ngạc nhiên, sững sờ: "xửng cổ" chỉ cảm giác bất ngờ đến mức không nói nên lời, thường vì một sự việc khó tin hoặc trái với mong đợi.
    • Biểu hiện của sự khó chịu hoặc bực mình: Trong một số ngữ cảnh, "xửng cổ" còn mang sắc thái tiêu cực, thể hiện sự tức giận hoặc bất lực trước một tình huống.
Ví dụ sử dụng

  • Ngạc nhiên, sững sờ:

    • Nghe tin đó, nó xửng cổ không nói được lời nào. (Nó bất ngờ đến mức không thể thốt ra lời.)
    • Thấy giá nhà tăng vọt, ai cũng xửng cổ. (Mọi người đều sững sờ trước sự tăng giá đột ngột.)

  • Khó chịu, bực mình:

    • Bị mắng vô cớ, nó xửng cổ lên đáp trả. (Nó tức giận và phản ứng lại.)
    • Xửng cổ mãi mà không giải quyết được việc, họ đành bỏ cuộc. (Họ bực mình vì không tìm ra cách giải quyết.)
Các cách sử dụng nâng cao

  • "xửng cổ đứng hình": nhấn mạnh mức độ sững sờ tột độ, như thể người đó bị đóng băng.

    • Cả lớp xửng cổ đứng hình khi nghe kết quả thi. (Mọi người đều sững sờ, không thể cử động.)

  • "xửng cổ lên": diễn tả hành động phản ứng mạnh mẽ, thường là la hét hoặc cãi vã.

    • Anh ta xửng cổ lên chửi rủa khi biết mình bị lừa. (Anh ta tức giận la mắng khi phát hiện bị lừa.)
Biến thể và từ gần giống

  • Sửng cổ (động từ): biến thể chính tả của "xửng cổ", mang cùng nghĩa.

    • Nó sửng cổ nhìn tôi, không hiểu chuyện gì. (Nó ngạc nhiên nhìn tôi, không hiểu chuyện gì xảy ra.)

  • Ngớ người (động từ): trạng thái đờ đẫn, không phản ứng kịp — gần nghĩa với "xửng cổ" nhưng nhẹ hơn.

    • Ngớ người ra vì thông tin quá sốc. (Không kịp phản ứng vì thông tin gây sốc.)
Từ đồng nghĩa
  • Sững sờ: ngạc nhiên đến mức không thể nói hoặc cử động.
  • Chết lặng: mất khả năng phản ứng vì quá ngạc nhiên hoặc đau buồn.
  • Ngẩn người: đờ đẫn, không suy nghĩ được.
Thành ngữ liên quan

  • Xửng cổ như bị sét đánh: diễn tả sự ngạc nhiên tột độ, như thể bị sét đánh trúng.

    • Nghe tin bạn thân phản bội, anh ta xửng cổ như bị sét đánh. (Anh ta sững sờ không nói nên lời.)

  • Cứng họng: không thể nói được vì bất ngờ hoặc bị bắt bí — tương tự "xửng c�ổ" trong ngữ cảnh tranh luận.

    • Bị hỏi khó, nó cứng họng không trả lời được. (Nó không thể nói gì vì bị hỏi khó.)

Từ chứa "xửng cổ"